UKIJ Tuz Tom نى سىناش تەرتىپلىرى

ئۇيغۇر كومپىيۇتېر ئىلمىي جەمىيىتىنىڭ ھەر خىل ئۇقتۇرۇش، مۇراجەت ۋە چاقىرىقلىرى، دائىمىي ئەزا ۋە ئەزالارغا يەتكۈزىلىدىغان ۋەزىپە ئورۇنلاشتۇرىشى قاتارلىقلار قويۇلىدۇ.
Alpsoft
يازمىلار: 101
تىزىملانغان ۋاقتى: سەيشەنبە دېكابىر 18, 2007 3:27 pm
ئالاقىلىشىش:

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان Alpsoft » يەكشەنبە يانۋار 04, 2009 4:35 pm

يېقىندىن بېرى سالامەتلىكىم تازا ياخسى بولمىغانلىقى ئۈچۈن، فونت تۈزىتىش خىزمىتىنى ئاقسىتىپ قويدۇم، كۆپچىلىكتىن كەچۈرۈم سورايمەن.
يېقىنقى كۈنلەردىكى دەم ئېلىش پۇرسىتى بىلەن فونت ياساش ئالدىدىن سەل پەل بىكار بولغانلىقىم سەۋەبلىكمىكىن، كاللامغا يېڭى ئوي پىكىرلەرنىڭ كېلىشى بىلەن، يەنە كومپيۇتېر ئالدىدا ئولتۇرۇپ، بىر قانچە كۈندىن بېرى ئەسلىدىكى فونت قىلىپىنىڭ يېتەرسىزلىك تەرەپلىرىنى تېپىپ چىقىپ تۈزىتىپ چىقتىم، بىر قانچە كۈندىكى سېلىشتۇرۇش ۋە تۈزىتىش داۋامىدىكى ئەھۋاللارغا قارىغاندا، بۇ فونت قىلىپى مەن ھازىرغىچە ياسىغان فونت قىلىپلىرى ئىچىدە ئەڭ ياخشىسى بولۇپ قالغۇسى، بۇندىن كېيىنمۇ بۇ خەت قېلىپىنى ئۆزگەرتمەسلىكىم مۇمكىن.
فونتلارنى يېڭىلىغاندا ئىككى نۇقتىغا دىققەت قىلدىم:
بىرىنچىسى كود ئورۇنلاشتۇرۇلۇشى بىلەن ھەرپلەرنىڭ ئۇلىنىشىنىڭ توغرىلىقىنى سېلىشتۇرۇش بىلەن بىرلىكتە، ھەر بىر ھەرپنىڭ ئۇلىنىش ئەھۋالىغا كۆپ كۈچ چىقاردىم، شۇڭا بۇ فونت قىلىپى مەن ھازىرغىچە ياسىغان فونتلارنىڭ ئىچىدە ئۇلىنىشى (Volt تىن ئۆتكۈزۈشلۈشى) ئەڭ مۇۋاپىق بولغىنى دەپ ھېسابلايمەن.
ئىككىنچىسى، خەت شەكلىدە مەن ئۇيغۇرچە، قازاقچە، قىرغىزچە ھەرپ بەلگىلەرنىڭ ئىنگلىزچە ھەرپ بەلگىلەر بىلەن بىردەك بولۇشىغا ئەھمىيەت بېرىشتىن سىېرت يەنە، بۇ خەت قىلىپىدا ئۇيغۇرچە، قازاقچە، قىرغىزچە، ئەرەبچە، پارسچە ھەرپلەردىكى ئوخشىشىپ كېتىدىغان ھەرپ-بەلگىلەرنى بىر ياكى ئىككى مەنبەدىن بىرىكتۈرۈش ئۇسۇلىنى قوللىنىپ، ھەر قايسى ئوخشىشىپ كېتىدىغان ھەرپلەرنىڭ ئۇزۇن-قىسقىلىقى ۋە ئىگىز-پەسلىكىنىڭ ئوخشاش بولۇشىغا كاپالەتلىك قىلدىم، مەسىلەن: ىـ ، تـ ، نـ ، ئـ، بـ قاتارلىق ھەرپلەر بولسا ئوخشىشىپ كېتىدىغان ھەرپلەر، بۇ ھەرپلەرنى ياساشتا مەن < ىـ > دىن ۋە < . > (چېكىت) تىن پايدىلىنىپ باشقا شەكىللەرنى بىرىكتۈرۈپ چىقاردىم، بۇنداق بولغاندا، خەت نۇسخىسى ھەم ئىخچام ۋە سىغىمى كىچىك بولىدۇ، شۇنداقلا ھەرقايسى ئوخشىشىپ قالىدىغان ھەرپلەرنىڭ ئىگىز-پەس، كەڭ-تارلىقىمۇ ئوپمۇئوخشاش بولىدۇ. شۇڭا، مۇشۇ پىرىنسىپقا ئاساسەن بارلىق ھەرپلەرنى بىرىكتۈرۈش ئۇسۇلىدىن پايدىلىنىپ ياساپ پۈتتۈردۈم، شۇڭا ۋاقىت بىرئاز كۆپرەك كېتىپ قالدى.
يېڭىلانغان خەت قىلىپىنى تۆۋەندىكى ئادرېسقا يوللاپ قويدۇم:
[url]Http://www.alpsoft.cn/fonts/UKIJTuzTom2008.ttf[/url]
(2009- يىلى 1- ئاينىڭ 4- كۈنى يېڭىلاندى)
UKIJ نىڭ باشقا فونتلىرىنى تۈزىتىشكە قاتنىشىۋاتقان تورداشلارنىڭ مەن يۇقىرىدا يوللىغان خەت قىلىپىدىن پايدىلىنىپ بېقىشىنى ئۈمىد قىلىمەن.
مەنمۇ بۇ قېتىم ياسىغان فونتلارنى ۋە بۇرۇن ياسىغان فونتلىرىمنى تۈزىتىشكە مەسئۇل بولاي. يېقىندىن بېرى چېكىتلىك خەت تەسۋىرى چۈشۈرۈلگەن ئېكران خەت نۇسخىسىنىمۇ تاماملىدىم. ئۇندىن باشقا يەنە چېكىتلىك خەت تەسۋىرى چۈشۈرۈلگەن 16*16 لىك، 16*8 لىك ھالەتتىكى سېڭدۈرمە مەشغۇلات سىستېمىسىلىرىغا ماس كېلىدىغان فونتنىمۇ ياساپ پۈتتۈردۈم، بۇ قېتىمقى فونت تۈزىتىش داۋامىدا بۇ فونتلارغىمۇ يېڭى نام بېرىپ، بىرلىكتە تارقىتارمىز.



Alpsoft
يازمىلار: 101
تىزىملانغان ۋاقتى: سەيشەنبە دېكابىر 18, 2007 3:27 pm
ئالاقىلىشىش:

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان Alpsoft » يەكشەنبە يانۋار 04, 2009 4:39 pm

مۇشۇ قېتىم فونتلارنى سىناۋاتقان قازاق تورداشلار بولسا، بۇ قېتىمقى فونتنى ئىنچىكىلىك بىلەن سىناپ باقسا، بولۇپمۇ قازاقچىدىكى ھەمزە بىلەن كېلىدىغان ھەرپلەرنى تەپسىلىي سىنىساق ياخشى بولاتتى. ھەمزە بىلەن كېلىدىغان ھەرپلەرنى 0674 بىلەن كىرگۈزۈڭ، 0621 نى ئىشلىتىش خاتا.

Oyghan
يازمىلار: 139
تىزىملانغان ۋاقتى: دۈيشەنبە ئاپرىل 02, 2007 6:48 am
ئالاقىلىشىش:

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان Oyghan » يەكشەنبە يانۋار 04, 2009 7:04 pm

ئەسسالامۇ تۇرسۇنجان،

سالامەتلىكىز ياخشى بولمىغان شارائىتتىمۇ بۇ ئىشلارنى تاشلاپ قويمىغانلىقىڭىزغا رەھمەت....
[quote]مەنمۇ بۇ قېتىم ياسىغان فونتلارنى ۋە بۇرۇن ياسىغان فونتلىرىمنى تۈزىتىشكە مەسئۇل بولاي.[/quote]
بولىدۇ.

UKIJ Tuz Tom، UKIJ Basma, UKIJ Tuz (Bold), UKIJ Zilwa لەرنى ئالىم ئەھەت ئەپەندى تۈزەتسۇن. مەن ئالىم ئەپەندى بىلەن ئالاقىلىشىپ بۇندىن كېيىن ئۇلارنىڭ ئەلكاتىپ فونتلىرى بىلەن قەدەمداش يېڭىلىشىنى قولغا كەلتۈرۈشكە تىرىشىپ كۆرەي...

==============================================
قازاقچە ھەمزە مەسىلىسىدە تۇرسۇنجاننىڭ پىكىرى ئانچە تەپسىلىي بولماپتۇ. مېنىڭچە [url]http://www.unicode.org/charts/[/url] دىكى جەدۋەلگە ئاساسلانغاندا 0674 قازاقچە ھەرپ دەپ كۆرسىتىلگەن بولسىمۇ ئۇ "يىتىم كود" ئىكەن (يەنى كېڭەيتىلگەن رايوندا باغلانغان ئورنى يوق ياكى ئېنىق كۆرسىتىلمىگەنىكەن). 0621 گەرچە ئاساسىي رايوندا قازاقچە ھەرپ دەپ كۆرسىتىلمەي ئۇرغۇ بەلگىلىرىدەك رولى بارلىقى چۈشەندۈرۈلگەن بولسىمۇ كېڭەيتىلگەن رايوندا FE80 نى 0621 گە باغلاپ كۆرسىتىپتۇ. مېنىڭچە 0674 نىمۇ FE80 غا باغلاپ قويسا بولاتتى، ئەمما Unicode جەدۋىلىدە ئۇنداق ئەمەسكەن... شەخسەن مەن بۇنى Unicode جەدۋىلىدىكى يەنە بىر يېتەرسىزلىك دەپ قارايمەن. قانداق قىلىش كېرەك؟ مېنىڭچە ھازىر 4 خىل ئامال بار:

1) تىلكومدىكى تەتقىقاتچىلار 0621 نى FE80 گە باغلاپ ئىشلىتىشنى تاللىغان بولغاچقا ئۇلار بىلەن بىردەكلىكنى ساقلاپ 0621 نى ئىشلىتىش؛

2) Unicode جەدۋىلىدە 0674 نى قازاقچە ھەرپ دەپ ئېنىق كۆرسەتكەننى پاكىت دەپ قاراپ، 0621 نى قازاقچە ھەرپ دەپ ئېنىق كۆرسەتمىگەننى ئەسكەرتكەن ھالدا، Unicode جەمئىيىتى بىلەن ئالاقىلىشىپ [url]http://www.unicode.org/charts/PDF/UFE70.pdf[/url] دىكى FE80 نىڭ چۈشەندۈرۈشى ئاستىغا ئۇنى 0674 نىڭ كېڭەيتىلگەن رايوندىكى شەكلى دەپ ئۇنىڭ بىلەن باغلاپ ئىزاھلاش قوشقۇزۇپ شۇنى ئىشلىتىش؛

3) Unicode جەمئىيىتى بىلەن ئالاقىلىشىپ 0674 ئۈچۈن [url]http://www.unicode.org/charts/PDF/UFE70.pdf[/url] غا ئەشۇ ھەرپنى ئايرىم بىر ھەرپ ئورنى تەلەپ قىلىپ باشقا ئورۇنغا تەكرار قوشقۇزۇش؛

4) بۇ ئىش بىلەن كارىمىز بولماي قازاق كومپيۇتېرشۇناسلارنىڭ بىر تەرەپ قىلىشىنى ساقلاش.

مېنىڭچە، 3-ئۇسۇلنىڭ ئىشقا ئېشىشى ئەڭ قىيىن چۈنكى ئوخشاش ھەرپنى تەكرار قوشۇش Unicode ئىلمىي جەمئىيىتىدىكىلەرنىڭ ئىش قىلىش پرىنسىپىغا چۈشمەيدۇ؛ 2-ئۇسۇلنى بويىچە ئىش كۆرىمىز دېسەك تەكلىپ يېزىش (ۋە يازىدىغان ئادەم تېپىش، يەرلىك ئورۇنلارنىڭ تەستىقىنى ئېلىش)، جاۋاب ساقلاش ... قاتارلىق ئىشلار ئۈچۈن كامىدا، ئەڭ تېز ئىش ھەل بولدى دېگەندىمۇ، ئالتە ئاي ساقلىشىمىز. ئەگەر بىزگە پايدىسىز جاۋاب كەلسە ۋاقىت ئىسراپ بولىدۇ. 4-خىل ئۇسۇلنى تاللايمىز دېسەك يەنىلا ۋاقىت كېتىپ قېلىشى مۇمكىن.

0621 نى ئىشلىتىشنىڭ پۈتۈنلەي خاتالىقىغا پاكىت يېتەرسىز بولغاچقا ھەم باشقا ئۇسۇللار مۇۋاپىق كەلمىگەن بولغاچقا، ئەڭ ياخشىسى بىرىنچى خىل ئامالنى تاللاپ 0621 نى ئىشلىتىۋېرەيلى. يۇقىرىدىكىلەر مېنىڭ شەخسىي پىكىرىم.

ئەگەر بۇ نۇقتىدا قازاقچە يۇمشاق دېتال ياسايدىغان تىلكوم، ئۇيغۇرسوفت ۋە باشقا تەتقىقات ئورۇنلىرىنىڭ(مەن ياسىغان ئويغان كىرگۈزگۈچكە بۇندىن كېيىن قازاقچە كىرگۈزۈش ئىقتىدارى قوشۇش پىلانىم يوق) پىكىرى بىر يەردىن چىقمىسا 4-خىل ئۇسۇلنى تاللىماي ئامال يوق. بۇ شەخسىي پىكىرىم، UKIJ نىڭ قارارى ئەمەس.

بۇ مەسىلە تۈزىتىلىۋاتقان UKIJ فونتلىرى بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولغاچقا، ئەگەر UKIJ نىڭ قارار چىقىرىشى چوقۇم لازىم بولۇپ قالسا، ئوتتۇرىغا قويۇلغان ئوخشىمىغان پىكىرلەرگە ئاساسەن مۇدىرىيەتتىكىلەر ئۆز ئارا مەسلىھەتلىشىپ باقساق بولىدۇ. باشقىچە پىكىرلەرنى ئايرىم تېمىغان يازغايسىلەر.

Intil
يازمىلار: 485
تىزىملانغان ۋاقتى: پەيشەنبە ئاپرىل 12, 2007 4:50 am
ئالاقىلىشىش:

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان Intil » يەكشەنبە يانۋار 04, 2009 7:17 pm

ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم
[quote]ئەسلى يوللىغۇچى: [i]Oyghan[/i] ، ۋاقتى: 2009-1-2 17:45 [url=http://ukij.org/munber/redirect.php?goto=findpost&pid=2156&ptid=436][img]http://ukij.org/munber/images/common/back.gif[/img][/url]
ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ھۆرمەتلىك تورداشلار،
...
3. ئالىم ئەھەد ئەپەندى ئۆزى ئەسلى ئاپتورى بولغان UKIJ Basma, UKIJ Tuz (Bold), UKIJ Zilwa, UKIJ Tuz Tom قاتارلىق فونتلارنى تۈزىتىشكە مەسئۇل بولسۇن (بۇ فونتلار ئەلكاتىپنىڭ فونتلىرى بىلەن نامى ئوخشاش بولمىسىمۇ، قېلىپى ۋە ئەسلى ئاپتورى ئوخشاش بولغاچقا قەدەمداش يېڭىلىنىپ تۇرسا ھەممىمىزگە پايدىلىق. بۇ ئىش توغرىلىق ئالىم ئەپەندىگە خەت يازغان، پات ئارىدا جاۋاب كەلسە بۇ فونتلار تۈزىتىلىشى مۇمكىن).

4. ؟؟؟ (ئۇ تىزىملىكى باشقىلار UKIJ بىلەن ئالاقىلاشمىغىلى ئۇزۇن بولدى، ئۇلار بىلەن تونىشىدىغانلار خەۋەر قىلىپ قويساڭلار، ئۆزلىرى ياسىغان فونتلارنى تاشلاپ قويمىسۇن)...[/quote]

بۇنداق تەكلىپ 2 قېتىم چىقىرىلدى، ئەپسۇسسسسسس ، مۇشۇ مۇھىم خىزمەتتە ئالىم ئەھەت ئەپەندىنىڭ سۈكۈتتە تۇرۇۋېلىشىنى چۈشەنگىلى بولماۋاتىدۇ. بۇ مۇنازىرىگە كۆڭلىدىكى قالدۇرسا بولاتتى.

Intil
يازمىلار: 485
تىزىملانغان ۋاقتى: پەيشەنبە ئاپرىل 12, 2007 4:50 am
ئالاقىلىشىش:

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان Intil » يەكشەنبە يانۋار 04, 2009 7:24 pm

[quote]ئەسلى يوللىغۇچى: [i]Alpsoft[/i] ، ۋاقتى: 2009-1-4 22:39 [url=http://ukij.org/munber/redirect.php?goto=findpost&pid=2163&ptid=436][img]http://ukij.org/munber/images/common/back.gif[/img][/url]
مۇشۇ قېتىم فونتلارنى سىناۋاتقان قازاق تورداشلار بولسا، بۇ قېتىمقى فونتنى ئىنچىكىلىك بىلەن سىناپ باقسا، بولۇپمۇ قازاقچىدىكى ھەمزە بىلەن كېلىدىغان ھەرپلەرنى تەپسىلىي سىنىساق ياخشى بولاتتى. ھەمزە بىلەن كېلىدىغان ھەرپلەرنى 0674 بىلەن كىرگۈزۈڭ، 0621 نى ئىشلىتىش خاتا. ... [/quote]
بۇ گەپتىن قارىغاندا ئالپ ئەپەندىمنىڭ بەلگىلىك ئاساسى باردەك قىلىدۇ. مۇمكىن بولسا فونتلارنى سىناۋاتقان قازاق تورداشلارنى بۇ يەرگە تەكلىپ قىلىش زۆرۈردەك قىلىدۇ. مۇمكىن بولمىسا ئىمكانىيىتى بار تورداشلار سىناپ پىكرىنى قويسا بولغۇدەك.

Alpsoft
يازمىلار: 101
تىزىملانغان ۋاقتى: سەيشەنبە دېكابىر 18, 2007 3:27 pm
ئالاقىلىشىش:

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان Alpsoft » يەكشەنبە يانۋار 04, 2009 8:17 pm

ئالدىنقى يىللاردا قازاق يېزىقىنى بىر تەرەپ قىلىشتا بىر ھەرپ بەلگە كودىنىڭ ئىككى خىل بولۇپ قىلىش ئەھۋالى كورۇلۇپ، بۇ مەسىلىنى تىلكوم ھەل قىلغان ئىدى، يەنى تىلكوم تارقاتقان يېزىق كىرگۈزگۈچ ۋە فونتلاردا بۇ مەسىلە ھەل قىلىنغان، شۇ قېتىم تارقىتىلغان يېزىق كىرگۈزگۈچنىڭ چۈشەندۈرۈلىشىدە تۆۋەندىكىدەك چۈشەندۈرۈش بار ئىدى.
1 . بىر ھەرپ بەلگە كودىنىڭ ئىككى خىل بولۇپ قېلىش ئەھۋاللىرى پۈتۈنلەي ھەل قىلىندى(بۇ خىل ئەھۋال بۇرۇنقى قازاقچە كىرگۈزۈش ئۇسۇلىدا ساقلانغان ھەم شۇنداق ئىشلىتىلىپ كەلگەن)، قازاقچىدىكى تۆت ماس سۇزۇق تاۋۇش(«ا» بىلەن«ٵ» ، «و» بىلەن «ٶ»، «ۇ»بىلەن «ٷ» ۋە «ى» بىلەن «ٸ»)تىكى ھەر بىر ھەرپ كودى كونتېكىستتىكى ئورنىغا ئاساسەن بىرگە بىر ماس كود بولۇش ئەمەلگە ئاشۇرۇلدى. مەسىلەن:
قازاقچە «كٷمٸس» دىگەن سۆزدىكى ھەر بىر ھەرپنى پارچىلاپ كۆرسەك مۇنداق بولىدۇ « ك ٷ م ٸ س»، بۇرۇنقى كىرگۈزگۈچلەردە بولسا مۇنداق بولاتتى «ك ۇ م ى س».
قازاق يېزىقىدىكى ھەمزەگە يۇنىكودتا 0674 بېرىلگەن، ھەرگىز 0621 ئەمەس، ئەگەر 0621 بولۇپ قالسا يېزىق كىرگۈزۈشتە خاتالىق كېلىپ چىقىدۇ. چۈنكى: 0621 بولسا ئەرەبچە ھەمزە بولۇپ، بۇ ھەرپ خەتنىڭ غول قىسمىغا توغرا كېلىدۇ، ئەمما قازاقچىدىكى ھەمزە بولسا خەتنىڭ باش تەرىپىگە توغرا كېلىدۇ، 0674 بىلەن 0621 نىڭ فونت ئىچىدىكى ئورنىنى سىستېما خەت نۇسخىلىرىدىن كورۇپ باقساڭلارمۇ بولىدۇ.
قازاقچە ھەرپ ھەمزىلىك «ا» غا 0675، ھەمزىلىك «و» غا 0676، ھەمزىلىك «ۇ» غا 0677، ھەمزىلىك «ئ» غا 0678 كودلىرى بېرىلگەن. بۇ تۆت ھەرپنى ئادەتتە قازاقچە ھەمزە (0674) بىلەن بىرىكتۈرۈپ كىرگۈزۈمىز، ھەم فونت ياسىغاندىمۇ مۇشۇ ھەمزە ئورنىدىن پايدىلىنىمىز. ئەگەر ھەمزە ئورنىغا 0621 نى ئىشلىتىپ قويساق، بۇ ۋاقىتتا فونت ئىچىدىكى ئەرەبچە يېزىقتىن چاتاق چىقىدۇ، بۇ 0621 ئۇستىگە يېزىلىپ قالسا، بۇ ئەرەبلەرنىڭ يېزىق كىرگۈزۈش قائىدىسىگە ۋە بۇ ھەرپنىڭ ئورنىغا ماس كەلمەي قالىدۇ، بۇنداق ئەھۋال ئاستىدا بىز پەقەت ئەرەبچە ھەرپلەرنىڭ ھەممىنى ئۆچۈرۈپ تاشلىساق بولىدۇ.
قازاقچە ھەرپلەر 0675، 0676، 0677، 0678 لارغا ئاساسىي رايوندىن ئورۇن بېرىلگەن، بۇ تۆت ھەرپنىڭ كېڭەيتىلگەن رايوندا ھەمزىلىك «ۇ» غىلا بىر دانە ھەرپ ئورنى بەرگەن، ھەرپ شەكلى ئاساسىي رايوندىكى شەكلى بىلەن ئوخشاش، كود نومۇرى FBDD. بۇمۇ غەلىتە ئەھۋالنى كەلتۈرۈپ چىقارغان، نېمە ئۈچۈن بۇ تۆت ئاساسىي رايوندىكى ھەرپلەرگە كېڭەيتىلگەن رايوندا تولۇق ئۆزگۈرۈش شەكىللىرىنى بەرمەي، چالا بېرىپ قويىدۇ، ئەسلىدە بۇ تۆت ھەرپنىڭ كېڭەيتىلگەن رايوندىكى ئۆزگۈرۈش شەكىللىرى بولۇشى كېرەك ئىدى. بۇمۇ يۇنىكودتىكى بىر سەۋەنلىك. ئەمما بۇ مەسىلىنى تىلكومدىكىلەر باشقا بىر خىل ئۇسۇلدا ھەل قىلغان، شۇڭا بۇ مەسىلىدىنمۇ مۇۋاپىق شەكىلدە ساقلانغىلى بولىدىغان ئۇسۇل تېپىپ چىقىلغان، شۇڭا بۇ قېتىم مەن يېڭى فونتلارنى ياسىغاندا تىلكومدىكىلەرنىڭ ئۇسۇلى بويىچە فونت ئىچىدىكى قازاقچە ھەرپلەرنىڭ ئۇلىنىشىنى ياساپ چىقتىم. بۇنداق بولغاندا، يۇقىرىدا دېيىلگەندەك، قازاقچە «كٷمٸس» دىگەن سۆزدىكى ھەر بىر ھەرپنى پارچىلاپ كۆرسەك مۇنداق بولىدۇ « ك ٷ م ٸ س»، بۇرۇنقى كىرگۈزگۈچلەردە بولسا مۇنداق بولاتتى «ك ۇ م ى س». دە دېيىلگەندەك بولىدۇ.
مەن ئەسلىدە يېڭى فونتنى بالدۇرراق يوللاپ بېرىشنى ئويلىغان ئىدىم، ئالدىنقى قېتىم يوللانغان فونتلاردىمۇ قازاقچىدىكى بۇ تۆت ھەرپنىڭ ئۆز ئارا ئۇلىنىپ كېلىش ھالەتلىرى ھەل قىلىنغان ئىدى، ئەمما كۆڭلۈمدە ئىشەنچە قىلىپ بولالمىدىم، مۇشۇ بىر ئىشنى ھەل قىلماي تۇرۇپ فونتنىڭ داۋامىنى ياسىغۇم كەلمىدى، مەن ۋارىس ئەپەندىم ئالدىنقى ئىنكاسىدا ئېيتقاندەك فونتتا قۇرۇق (ئۈلۈك) كود ئورنى بەلگىلەش ئۇسۇلى بىلەن ھەل قىلغان ئىدىم، بۇ قۇرۇق (ئۈلۈك) كود ئورنى ۋارس ئەپەندىمنىڭ سوئالىنى پەيدا قىلغاندىن كېيىن، بۇ توغرىسىدا ئويلاندىم، بۇ خىل ئۇسۇلۇمدا چوقۇم مەلۇم كەمچىللىك بولۇشى مۇمكىن دەپ قارىدىم، بۇ ئويلىغىنىم ھازىرقى يېڭىلانغان فونتتىكى قازاقچە بۇ تۆت ھەرپنىڭ تېخىمۇ توغرا ئۇلىنىشىغا تۈرتكە بولدى. دېمەك، مەن مەلۇم جەھەتتىن ئۆزۈم ياساۋاتقان فونتلاردا بۇ مەسىلىنى ھەل قىلدىم، بۇرۇنقى قوللانغان ئۇسۇلۇمدىنمۇ كۆپ ئەۋزەل بولدى، بۇ قېتىم قۇرۇق كود ئورنى ئىشلىتىلمىدى، ئاخىرى مەن فونتنى پۈتتۈرۈپ بۈگۈن يېڭى فونتنى يوللىدىم، كۆڭلۈمدە قازاقچە ئاشۇ تۆت ھەرپ توغرىسىدا بۇرۇندىن تارتىپ چېگىش مەسىلىمۇ ھەل بولغانلىقى ئۈچۈن، بۇ قېتىم يوللىغان فونتنى ئەڭ ئاخىرقى تۈزىتىلگەن فونت دەپ قارايمەن.
قازاقچە بۇ تۆت ھەرپنى سىنىغاندا، ھەمزەگە 0674 نى ئىشلىتىشنى تەۋسىيە قىلىمەن، ئەسلىدە مەن 0621 نى باسسىمۇ نورمال چىقىدىغان قىلماقچى ئىدىم، ئەمما بۇ يامان ئادەتنى يېتىلدۈرۈپ قويىدۇ، ئەڭ ياخشىسى توغرا ئۇسۇلنى ئىشلەتكىنىمىز ۋە تەشۋىق قىلغىنىمىز مۇۋاپىق.
FE85 بولسا ئەرەبچە ھەرپ 0624 نىڭ كېڭەيتىلگەن رايوندىكى يالغۇز شەكلى، بۇ ھەرپ ھەرگىزمۇ قازاقچە ھەرپ 0676 نىڭ كېڭەيتىلگەن رايوندىكى شەكلى ئەمەس، قازاقچە ھەرپ 0676 دا ھەمزە «و» ھەرىپىنىڭ ئالدىغا كېلىدۇ، ئەرەبچە ھەرپ 0624 دا بولسا ھەمزە «و» ھەرىپىنىڭ ئاخىرىغا كېلىدۇ. شۇنىڭدەك ئەرەبچە ھەرپ 0624 نىڭ كېڭەيتىلگەن رايوندا FE85 ۋە FE86 دىن ئىبارەت ئىككى خىل ئۆزگۈرۈش شەكلى بار، ئەسلىدە قازاقچە ھەرپ 0676 غىمۇ ئاساسىي رايوندىن ئىككى ئورۇن بېرىلگەن بولسا، بۇلار ئارىلىشىپ كەتمەس ئىدى.
ۋاقىت مۇناسىۋىتى بىلەن مەن بۇ توغرىسىدا مۇشۇنچىلىق توختىلاي، سەل ياخشى بولغۇنۇمدىن كېيىن، تەپسىلىي قىلىپ يازارمەن.

Oyghan
يازمىلار: 139
تىزىملانغان ۋاقتى: دۈيشەنبە ئاپرىل 02, 2007 6:48 am
ئالاقىلىشىش:

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان Oyghan » يەكشەنبە يانۋار 04, 2009 9:08 pm

سالام تۇرسۇنجان،

قازاقچە ھەمزە توغرىسىدا تەپسىلىي بەرگەن چۈشەنچىڭىز مېنىڭ بەزى قاراشلىرىمدا تېخىمۇ يورۇتۇپ بەردى:

تۇرسۇنجان مۇنداق دەپ يازغان:

[quote]قازاقچە ھەرپلەر 0675، 0676، 0677، 0678 لارغا ئاساسىي رايوندىن ئورۇن بېرىلگەن، بۇ تۆت ھەرپنىڭ كېڭەيتىلگەن رايوندا ھەمزىلىك «ۇ» غىلا بىر دانە ھەرپ ئورنى بەرگەن، ھەرپ شەكلى ئاساسىي رايوندىكى شەكلى بىلەن ئوخشاش، كود نومۇرى FBDD. بۇمۇ غەلىتە ئەھۋالنى كەلتۈرۈپ چىقارغان، نېمە ئۈچۈن بۇ تۆت ئاساسىي رايوندىكى ھەرپلەرگە كېڭەيتىلگەن رايوندا تولۇق ئۆزگۈرۈش شەكىللىرىنى بەرمەي، چالا بېرىپ قويىدۇ، ئەسلىدە بۇ تۆت ھەرپنىڭ كېڭەيتىلگەن رايوندىكى ئۆزگۈرۈش شەكىللىرى بولۇشى كېرەك ئىدى. بۇمۇ يۇنىكودتىكى بىر سەۋەنلىك.[/quote]

Unicode ئىلمىي جەمئىيىتىدىكىلەرنىڭ بۇرۇندىن تۇتقان پرىنسىپىغا قارىغاندا دەرۋەقە شۇنداق بولۇشى كېرەك.

0675، 0676، 0677، 0678 دىكى ھەرپلەرنىڭ شەكلى ۋە كېڭەيتىلگەن رايوندا ھەممىسىگە ئورۇن بەرمىگىنىگە قارىغاندا ئۇ ھەرپلەر پەقەت سۆزنىڭ بېشىدا ياكى باشقا ھەرپلەر بىلەن ئۇلانمايدىغان ئورۇندا ھەر بىرى بىرلا خىل شەكىلدە كېلىدىغان ئوخشايدۇ (بۇ بىر پەرەز. مەن قازاقچە بىلمەيمەن، ئۇنىڭ ئۈستىگە مەندە ئىشەنچلىك قازاقچە يازما ماتېريال يوق). ئەگەر ئۇلارنىڭ باشقا ھەرپلەر بىلەن ئۇلىنىدىغان شەكلى بولمىسا كېڭەيتىلگەن رايوندا ئورۇن بېرىش ھاجەتسىز. بەلكىم شۇ سەۋەبتىن ھەممىسىگە كېڭەيتىلگەن رايوندىن ئورۇن بەرمىگەن بولۇشى مۇمكىن.

شۇ بويىچە بولغاندا 0674 دىكى ھەمزە يالغۇز كەلمەي داۋاملىق 0675، 0676، 0677، 0678 لارنىڭ ئىچىدە بېرىككەن ھالەتتە كېلىدىغان بولغاچقا ([url]http://www.unicode.org/charts/PDF/U0600.pdf[/url] غا قاراڭ) ئۇنىڭغا كېڭەيتىلگەن رايوندىن ئورۇن بەرمىسىمۇ بولىدۇ. ئەگەر شۇنداق بولسا، يۇقىرىدىكى يازمامدىكى تۆۋەندىكى جۈملىدىن:

[quote]2) Unicode جەدۋىلىدە 0674 نى قازاقچە ھەرپ دەپ ئېنىق كۆرسەتكەننى پاكىت دەپ قاراپ،[color=Red] 0621 نى قازاقچە ھەرپ دەپ ئېنىق كۆرسەتمىگەننى ئەسكەرتكەن ھالدا، Unicode جەمئىيىتى بىلەن ئالاقىلىشىپ [url]http://www.unicode.org/charts/PDF/UFE70.pdf[/url] دىكى FE80 نىڭ چۈشەندۈرۈشى ئاستىغا ئۇنى 0674 نىڭ كېڭەيتىلگەن رايوندىكى شەكلى دەپ ئۇنىڭ بىلەن باغلاپ ئىزاھلاش قوشقۇزۇپ شۇنى ئىشلىتىش؛[/color]
[/quote]

قىزىل رەڭدىكى قىسمىنى قايتۇرۇۋالمىسام «يىلانغا پۇت قوشۇپ سىزىپ بەرسەڭلار» دېگەندەك ئىش بولغۇدەك.


[quote] 0675، 0676، 0677، 0678 دىكى ھەرپلەرنىڭ شەكلى ۋە كېڭەيتىلگەن رايوندا ھەممىسىگە ئورۇن بەرمىگىنىگە قارىغاندا ئۇ ھەرپلەر پەقەت سۆزنىڭ بېشىدا ياكى باشقا ھەرپلەر بىلەن ئۇلانمايدىغان ئورۇندا ھەر بىرى پەقەت ئاساسى رايوندىكى بىرلا خىل شەكىلدە كېلىدىغان ئوخشايدۇ (بۇ بىر پەرەز. مەن قازاقچە بىلمەيمەن، ئۇنىڭ ئۈستىگە مەندە ئىشەنچلىك قازاقچە يازما ماتېريال يوق). [/quote] ئەگەر بۇ پەرەز ئىسپاتلانسا قازاقچە، ھەمزە ئۈچۈن 0621 نى ئىشلىتىش ئېغىر دەرىجىدە خاتالىق بولىدىكەن. ئۇ خىل ئەھۋالدا مەن 180 گرادۇس بۇرۇلۇپ تۇرسۇنجاننىڭ پىكىرىنى قوللايمەن. :handshake

Oyghan
يازمىلار: 139
تىزىملانغان ۋاقتى: دۈيشەنبە ئاپرىل 02, 2007 6:48 am
ئالاقىلىشىش:

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان Oyghan » يەكشەنبە يانۋار 04, 2009 9:24 pm

[quote]ئەسلى يوللىغۇچى: [i]Oyghan[/i] ، ۋاقتى: 2009-1-2 17:45 [url=http://ukij.org/munber/redirect.php?goto=findpost&pid=2156&ptid=436][img]http://ukij.org/munber/images/common/back.gif[/img][/url]
ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ھۆرمەتلىك تورداشلار،
...
3. ئالىم ئەھەد ئەپەندى ئۆزى ئەسلى ئاپتورى بولغان UKIJ Basma, UKIJ Tuz (Bold), UKIJ Zilwa, UKIJ Tuz Tom قاتارلىق فونتلارنى تۈزىتىشكە مەسئۇل بولسۇن (بۇ فونتلار ئەلكاتىپنىڭ فونتلىرى بىلەن نامى ئوخشاش بولمىسىمۇ، قېلىپى ۋە ئەسلى ئاپتورى ئوخشاش بولغاچقا قەدەمداش يېڭىلىنىپ تۇرسا ھەممىمىزگە پايدىلىق. بۇ ئىش توغرىلىق ئالىم ئەپەندىگە خەت يازغان، پات ئارىدا جاۋاب كەلسە بۇ فونتلار تۈزىتىلىشى مۇمكىن).

4. ؟؟؟ (ئۇ تىزىملىكى باشقىلار UKIJ بىلەن ئالاقىلاشمىغىلى ئۇزۇن بولدى، ئۇلار بىلەن تونىشىدىغانلار خەۋەر قىلىپ قويساڭلار، ئۆزلىرى ياسىغان فونتلارنى تاشلاپ قويمىسۇن)...[/quote]

[quote]ئەسلى يوللىغۇچى: [i]Intil[/i] ، ۋاقتى: 2009-1-5 01:17 [url=http://www.ukij.org/munber/redirect.php?goto=findpost&pid=2165&ptid=436][img]http://www.ukij.org/munber/images/common/back.gif[/img][/url]
بۇنداق تەكلىپ 2 قېتىم چىقىرىلدى، ئەپسۇسسسسسس ، مۇشۇ مۇھىم خىزمەتتە ئالىم ئەھەت ئەپەندىنىڭ سۈكۈتتە تۇرۇۋېلىشىنى چۈشەنگىلى بولماۋاتىدۇ. بۇ مۇنازىرىگە كۆڭلىدىكى قالدۇرسا بولاتتى. [/quote]

ئالىم ئەپەندى ماڭا «UKIJ Tuz Tom مەن ياسىغان فونت بولغاچقا، مەن ھاياتلا بولسام بۇ فونتنى ھەر ۋاقىت ئۆزگەرتىشكە تەييارمەن.» دەپ جاۋاب قايتۇرۇپتۇ. باشقا بەزى مەسىلىلەر توغرىسىدا يەنە داۋاملىق پىكىرلىشىۋاتىمىز... مېنىڭچە بۇ ئىش پات ئارىدا ھەل بولىدۇ.

بىز بۇرۇن 400-500 خىل نامدا تارقىتىلغان فونتلار نامىنى قىسقارتىپ [url]http://www.ukij.org/fonts[/url] دىكى 48 خىلغا ئېلىپ كېلىشتە ھەممەيلەن تەڭ كۈچىگەن. يېقىنداق يەنە ھەر خىل نامدافونت ياساپ تارقىتىۋاتقانلار پەيدا بولۇشقا باشلىغان ئوخشايدۇ... ئەگەر ۋايىغا يەتكۈزۈپ فونت ياسىيالايدىغانلار بولسا ياكى [url]http://www.ukij.org/fonts[/url] دىكىلەردىنمۇ ياخشى فونتلار بولسا پەقەت ئۆزلىرى خالىسىلا ئاپتورلۇق ھوقۇقىغا ھۆرمەت قىلىپ تىزىملىككە قوشقان بولار ئىدۇق. بىلمىدىم، ئۇلار بۇرۇن ئىسمى ئەشۇ تىزىملىكتە بار كىشىلەرمۇ-يوق؟

nurqut
يازمىلار: 60
تىزىملانغان ۋاقتى: يەكشەنبە ماي 04, 2008 2:03 am
ئالاقىلىشىش:

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان nurqut » دۈيشەنبە يانۋار 05, 2009 1:40 am

خەت نۇسخىسىنى تۈزىتىش زادى قانداق يۇسۇندا ئېلىپ بېرىلىۋاتىدۇ ؟ گەرچە باشقا جەھەتتىن سېلىشتۇرۇش ئېلىپ بارمىغان بولساممۇ ، ئەمما ھەر قېتىملىق تۈزىتىشتە خەتنىڭ كۆرۈنۈش شەكلىدە كۆرۈنەرلىك پەرق چىقىۋاتىدۇ . بىز كەسىپ ئەھلى بولمىغاندىكىن شۇ كۆرۈش سىزىمىمىزگە تايىنىشتىن باشقا چارە يوقكەن .

مەن كومپيۇتېرىمدىكى خەت نۇسخىسىغا قارىسام ukij tuz tom نىڭ ئۈچ خىل نەشرى بوپتۇ .
بىرسى 2004-يىللىق نۇسخىسى . بىرسى 2007-يىللىق نۇسخىسى ،يەنە بىرى بۇ 2008-يىللىق نۇسخىسى .

بۇ ئۈچ خىل خەت نۇسخىسىنىڭ ھەرپ چوڭ كىچىكلىكى ۋە سىغىمىدا روشەن پەرق بار . 200-يىللىق نۇسخىسىنىڭ سىغىمى 134kb بولغان ، ھەرپلەرنىڭ كۆرۈنىشى كىچىك بولغان . 200-يىللىق نۇسخىدا بۇنىڭدىن سەل چوڭ ئىدى . ئەمدى 2008-يىللىق نۇسخىسىنىڭ سىغىمى 360kb بوپتۇ ، ھەرپلەرنىڭ كۆرۈنىشى ئەسلىدىكىدىن خېلىلا چوڭىيىپ كەتكەن . مەن شۇنى سوراپ باقسام : ھەر قېتىملىق فونت تۈزىتىشتە ھەرپلەر نۆلدىن باشلاپ ياسىلىپ چىقامدۇ ؟ نىمىشقا ھەرپلەرنىڭ كۆرۈنۈش چوڭ-كىچىكلىكىدە پەرق چىقىدۇ ؟ نىمىشقا ئەسلىدىكى كۆرۈنۈش چوڭ-كىچىكلىكىگە ۋە شەكلىگە ئۆزگەرتىش كىرگۈزمىگەن ئاساستا سۈپەت يۇقىرى كۆتۈرۈلمەيدۇ ؟ بۇ 200-يىللىق نۇسخىدىمۇ ئوخشاشلا ھەرپلەرنىڭ چاپاقلىشىشى ۋە سۇسلىشىشى ئېغىركەن ؟ بۇ ھەل قىلغىلى بولمايدىغان مەسىلە قاتارىغا كىرەمدۇ ؟

Alpsoft
يازمىلار: 101
تىزىملانغان ۋاقتى: سەيشەنبە دېكابىر 18, 2007 3:27 pm
ئالاقىلىشىش:

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان Alpsoft » دۈيشەنبە يانۋار 05, 2009 7:00 pm

[size=3]بۇ قېتىم فونتنىڭ ئانا قىلىپىنى تۈزىۋېلىش جەريانى سەل ئۇزۇن بولۇپ قالدى، چۈنكى بىر قېلىپنى ياخشى ياسىۋالسام، قالغان فونتلارنىمۇ تېزراق پۈتتۈرۈشكە پايدىلىق بولىدىكەن. ئانا فونت قىلىپى دېگەندە، ئاۋۋال بۇ قېلىپتا خەت شەكلىگە قارىمايمىز، مۇھىمى بۇ قېلىپنى Volt تە ئۇلىنىشلىرىنى توغرا ئۇلاپ چىقىشقا ئەھمىيەت بېرىش كېرەك، شۇڭا بۇ ئىشقا بەك باش قاتتۇرۇپ كەتتى. ئەڭ بېشىمنى قاتتۇرغىنى قازاقچىدىكى 0675، 0676، 0677، 0678 لارنىڭ Volt تىكى توغرا ئۇلىنىشىنى باغلاش بولدى، شۇڭا ۋاقىتمۇ سوزۇلۇپ كېتىپ قالدى. بۇرۇنقى قېلىپتا قازاقچىدىكى بۇ تۆت ھەرپ مۇنداق بولۇپ قالاتتى. مەسىلەن: (ھازىر قولىمدا بار بولغان «كونە تۇركى قۇلپىتاستارىنداعى جازبالاردان» دېگەن كىتابتىن ئىككى سۆزنى مىسال ئالاي).
ٷشىن (ئۈچۈن) بۇ سۆزنى بىز ئىككى خىل ئۇسۇلدا كىرگۈزۈش مۇمكىن.
1) ھەمزە (0674) بىلەن ۇ (06C7) نى بىرىكتۇرۇپ باسقاندا، Volt تا بېرىلگەن ئۇلىنىش ئارقىلىق ٷ (0677) ھەرپىنى ھاسىل قىلغىلى بولىدۇ.
2) كومپيۇتېر تاختىسىدىكى (U) كۇنۇپكىسىنى Shift بىلەن بىللە بېسىش ئارقىلىق ٷ (0677) ھەرپىنى ھاسىل قىلغىلى بولىدۇ (بۇ خىل كىرگۈزۈش ئۇسۇلى تىلكومنىڭ قازاقچە يېزىق كىرگۈزگۈچىسىدە شۇنداق ئورۇنلاشتۇرۇلغان، يەنى Shift+A نى باسساق ٵ (0675)، Shift+O نى باسساق ٶ (0676)، Shift+O نى باسساق ٷ (0677)، / (?) نى باسساق ٸ (0677) چىقىدۇ.
ٴسٶز (سۆز) بۇ سۆزدە ھەمزە ۋە س ھەرپىدىن كېيىنكى و ھەرپى قازاقچە Ö (ئۆ) ھەرپى بولۇپ، ھەمزە سۆزنىڭ بېشىغا كېلىدۇ. ئەگەر قازاق تىلىدا ٴسٶز ۋە سوز دىن ئىبارەت ئىككى ئىبارە بار دىسەك بۇ ۋاقىتتا <ٴسٶز> دىكى و ھەرىپى بىلەن <سوز> دىكى و ھەرىپى ئوخشاش بىر تاۋۇش ھەرپى بولۇپ قالىدۇ، بۇ ۋاقىتتا مۇشۇنداق سۆزلەردە، يەنى Ä (ئە)، Ü (ئۈ)، Ö (ئۆ)، Ï (قاتتىق ئى) لار بىلەن سۆزلەر ئىچىدىكى A (ئا)، U (ئۇ)، O (ئو)، I (ئى) لارنى پەرىقلەندۈرۈش تەسكە توختايدۇ، بۇ مۇشۇ ھەرپلەرنى ئايرىم ستاتىسكىلاش خىزمەتلىرىگىمۇ بەلگىلىك قېيىنچىلىق ئېلىپ كېلىدۇ، شۇڭا بۇلارنى مەلۇم ئۈنۈملۈك ئۇسۇل بىلەن پەرقلەندۈرۈش كېرەك. قازاق تىلىدا بۇنداق سۆزلەردىن بىر قانچىنى مىسالغا ئالاي:
ٴدٵستۇرلى (ئۈچىنچى ھەرپى Ä ئە)
ٴتٷن (ئۈچىنچى ھەرپىÜ (ئۈ)
ٴبٶرى (ئۈچىنچى ھەرپى Ö ئۆ)
ٴشٸنشى (ئۈچىنچى ھەرپى Ï قاتتىق ئى)
بۇ سۆزلەر ئىچىدىكى Ä (ئە)، Ü (ئۈ)، Ö (ئۆ)، Ï (قاتتىق ئى) ھەرپلىرىنى (ئا)، U (ئۇ)، O (ئو)، I (ئى) لاردىن پەرىقلەندۈرۈش ئۈچۈن يۇقىرىدا تىلغا ئالغان Shift كۇنۇپكىسى بىلەن بىللە بېسىش ئارقىلىق كىرگۈزۈشكە بولىدۇ، بۇ سۆزلەر تامامەن كېڭەيتىلگەن رايوندىكى ھەرپلەردىن كىرگۈزۈلىدۇ، سۆزنىڭ بېشىدا كىرگۈزۈلگەندە 0675، 0676، 0677، 0678 لار ھەمزە بىلەن كۆرۈنىدۇ، سۆز ئوتتۇرلىقىدا كىرگۈزۈلگەندە ھەمزە يوق شەكىلدە كۆرسىتىلىدۇ، سۆز ئوتتۇرىسىدىكى شەكلى Volt تا ئايرىم بەلگىلەنگەن، سۆز ئوتتۇرىسىدا كىرگۈزۈلگەن سۆزلەرنى پارچىلىغاندىن كېيىن، سۆز ئارىسىدا كەلگەن 0675، 0676، 0677، 0678 ھەرپلەر ئاساسىي رايون ھەرپلىرىگە ئۆزگۈرىدۇ. يەنى:
ٴدٵستۇرلى، ٴتٷن، ٴبٶرى، ٴشٸنشى دېگەن سۆزلەرنى پارچىلىساق
ٴ د ٵ س ت ۇ ر ل ى، ٴ ت ٷ ن، ٴب ٶ ر ى، ٴ ش ٸ ن ش ى ---- بولىدۇ. (ٴدٵستۇرلى، ٴتٷن، ٴبٶرى، ٴشٸنشى بۇنى Wort قا چاپلاپ پارچىلاپ سىناپ كۆرۈڭلار)
ئەمدى بۇ يەردە مۇنداق بىر مۇھىم مەسىلە بار، يەنى قازاق يېزىقىدىكى بۇ تۆت خىل ھەرپنى يېزىق كىرگۈزگۈچتە كىرگۈزگەندە يۇقىرىدا ئىككى خىل ئۇسۇل بىلەن كىرگۈزۈشكە بولىدۇ دېدۇق، يەنى ھەمزە (0674) بىلەن كۇنۇپكا تاختىسىدىكى (و، ۇ، ى، ا) لار بىلەن بىرىكتۈرۈپ كىرگۈزۈش، يەنە بىرى (و، ۇ، ى، ا) لارنى Shift بىلەن بىرىكتۈرۈپ بېسىش ئۇسۇلى ئارقىلىق كىرگۈزۈش. بۇ قېتىم مەن مۇنداق بىر مەسىلىگە دۇچ كەلگەن ئىدىم. ئاددىي مىسال ئالسام:
ٷشىن دېگەن سۆزنى بۇرۇنقى خەت قېلىپىدا كىرگۈزگەندە، ھەمزە (0674) بىلەن ۇ نى بىرىكتۈرۈپ باسسام (ٷشىن) دەپ توغرا چىقاتتى، Shift بىلەن بىرىكتۈرۈپ باسسام (ۇشىن) بولۇپ چىقىۋالاتتى، شۇنىڭ بىلەن ۇشىن دېگەن سۆزنىڭ ئالدىغا نۇر بەلگىسىنى ئېلىپ كېلىپ ھەمزە (0674) نى يەنە بىر قېتىم قىستۇرۇپ قوياتتىم، بۇنى مەن باشقا فونتلاردىمۇ سىناپ باقسام Shift بىلەن باسقاندىن كېيىنلا مۇشۇنداق مەسىلە كۆرۈلەتتى، شۇڭا بۇنىڭدىكى سەۋەبنى ئىزدەپ، ئاخىرى بۇ مەسىلىنى ھەل قىلدىم، بۇ قېتىمقى فونتتا قازاقچىدىكى بۇ تۆت ھەرپنى سۆز بېشىدىكى شەكلى ياكى سۆزنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى شەكلى بولسۇن ھەمزە بىلەن بىرىكتۈرۈپ باسايلى ياكى Shift بىلەن بىرىكتۈرۈپ باسايلى سۆزنىڭ بېشىدا كېلىدىغان ھەمزىلىك ھەرپلەرنىڭ ھەمزىسى يوقاپ كېتىدىغان ياكى سۆزنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى ھەمزىلىك ھەرپكە بىر ئارتۇق ھەمزە قوشۇلۇپ قالىدىغان مەسىلە كۆرۈلمەيدىغان بولدى.
ئەسلىدە يۇنىكودتا بۇ تۆت ھەرپكە ئاساسىي رايوندىن ئورۇن بەرگەندىن تاشقىرى، كېڭەيتىلگەن رايوندىكى ھەرخىل ئۆزگۈرۈشلىرىگە قارىتا ئايرىم ئورۇن بەلگىلىنىشى كېرەك ئىدى. يەنى:
ٴ (0674) – بۇنىڭغا كېڭەيتىلگەن رايونغا يەنە بىر ٴ بېرىلىشى كېرەك ئىدى.
ٵ (0675) – بۇنىڭغا كېڭەيتىلگەن رايوندىن ا، ـا دىن ئىبارەت ئىككى خىل ئۆزگۈرۈش شەكلى.
ٶ (0676) – بۇنىڭغا كېڭەيتىلگەن رايوندىن و، ـو دىن ئىبارەت ئىككى خىل ئۆزگۈرۈش شەكلى.
ٷ (0677) – بۇنىڭغا كېڭەيتىلگەن رايوندىن ۇ، ـۇ دىن ئىبارەت ئىككى خىل ئۆزگۈرۈش شەكلى.
ٸ (0677) - – بۇنىڭغا كېڭەيتىلگەن رايوندىن ىـ، ـىـ، ـى، ى دىن ئىبارەت تۆت خىل ئۆزگۈرۈش شەكلى.
ئەگەر يۇنىكودتا بۇ تۆت ھەرپنىڭ يۇقىرىقىدەك ئۆزگۈرۈش شەكىللىرى كېڭەيتىلگەن رايون جەدۋىلىگە قىستۇرۇۋېتىلگەن بولسا، بۇ ۋاقىتتا كۆپ قۇلايلىقلارنى ئېلىپ كېلەتتى، ئەمما بۇ مۇمكىن بولماي قالدى. چۈنكى يۇنىكود ئوخشاش شەكىلدىكى ھەرپلەرنى جەدۋەلگە كىرگۈزۈشكە بۇرۇندىنلا قوشۇلمىغان، شۇڭا بۇ تۆت ھەرپنىڭ ئۆزگۈرۈش شەكىللىرى بىرىنچى قېتىملىقىدىلا قوبۇل قىلىنمىغان، ئىككىنچى قېتىملىقىدا ئازراق ئۆزگەرتىش كىرگۈزۈپ يوللانغان بولسىمۇ قوبۇل قىلىنمىغان. ئازراق ئۆزگەرتىش كىرگۈزۈش دېگەندە، بۇ تۆت ھەرپنىڭ ئالدى كەينىگە ھەمزە قوشۇش ئارقىلىق باشقا ئوخشاش شەكىللىك ھەرپلەردىن پەرقلىنىدىغانلىقىنى كۆرسەتكەن، يەنى: ٴا، ٴـا، ٴو، ٴـو، ٴۇ، ٴـۇ، ٴىـ، ٴـىـ، ٴـى، ٴى دېگەندەك شەكىلدە يوللانغان بولسىمۇ، يۇنىكودتىكىلەر باشتىكى قارارىنى ئۆزگەرتمىگەن، ئۇلارنىڭ قارىشىچە، بۇ تۆت ھەرپ ئىككى شەكىلدىن بىرىكىدىغان قوشما ھەرپلەر شەكلىگە ماس كېلىدۇ، شۇڭا بۇلارنىڭ ئۆزگۈرۈش شەكىللىرىنى فونت ئۇلىنىشىدا ئايرىم-ئايرىم ھالدا پەرقلەندۈرۈپ كۆرسۈتۈشكە تامامەن مۇمكىن دەپ قارىغان).
بۇ مەسىلىمۇ ئۇيغۇر يېزىقىدىكى 18 دانە قوشما ھەرپكە ئوخشاپ قالىدۇ، بۇ 18 دانە قوشما ھەرپنىڭ تولۇق شەكلى ئەسلىدە 20 خىل بولسا مۇكەممەل بولاتتى، ئەمما 18 دانە قوشما ھەرپ كىرگۈزۈلگەن، ئەمما ئاساسىي رايوندا بىرمۇ شەكلى يوق. بۇنىڭ سەۋەبى ئەسلىدە مۇنداق ئىكەنتۇق. بىر ئاددىي مىسال بىلەن چۈشەندۈرسەم:
ئەگەر قوشما ھەرپ «ئە» ئۇيغۇر يېزىقىدىكى «ئە» نىڭ ۋەكىللىك شەكلى دەپ يۇنىكود جەدۋىلىنىڭ ئەرەبچە ھەرپلەر ئاساسىي رايونىغا كىرگۈزۈلگەن ئەھۋالدا، ھازىرقىدەك «ە» بولماي «ئە» شەكلىدە كىرگۈزۈلىدۇ دېگەن گەپ، بۇ بىرىنچىدىن قوشما ھەرپكە تەۋە، ھەمزە بىلەن بىرىكىپ ھاسىل قىلىنىدۇ، بۇ خىل قوشما ھەرپلەرنى ئاساسىي رايونغا كىرگۈزۈش ئەرەب يېزىقى ئاساسىدىكى يېزىقلاردا يوق، ئىككىنچىدىن (ئا، ئە، ئې، ئى، ئو، ئۆ، ئۇ، ئۈ) دىن ئىبارەت ھەرپلەرنى ئۇيغۇر يېزىقىدىكى ۋەكىل خارەكتىرلىك ھەرپلەر دەپ ئاساسىي رايوندا بېرىلسە كېڭەيتىلگەن رايوندىكى شەكىللىرىنى بەرگەندە يەنە بىر قىسىم مەسىلىلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. يەنى تۆۋەندىكىدەك:
تەبىئەت – دېگەن سۆزنى كىرگۈزگەندە، ئەگەر ئاساسىي رايوندا «ە» نىڭ شەكلى «ئە» بولغان بولسا، بۇ ۋاقىتتا بۇ سۆزنى كىرگۈزگەندە «تئەبىئەت» بولۇپ كىرگۈزىلىدۇ، بۇ يەردە « ـئە » بىلەن « ـە » نى پەرقلەندۈرۈپ كىرگۈزۈش بىر مەسىلىگە دۇچ كېلىدۇ. بۇ مەسىلىنىمۇ Volt تا يېزىقنىڭ ئۇلىنىشىنى بەرگەندە بىر-بىرىگە ماس ھالدا ئۇلىنىدىغان شەكىلدە توغرا كىرگۈزۈشكە ئىمكانىيەت قىلغىلى بولىدۇ، ئەمما يەنىلا ئاۋۋارىچىلىق، ھازىرقىدەك بۇ قوشما ھەرپلەرنى ھەمزە بىلەن بىرىكتۈرۈپ كىرگۈزۈشكە، قالغان ھەمزىسىز شەكىللىرىنى بىر كۇنۇپكا بىلەن كىرگۈزۈشكە توغرا كېلىدۇ، ئىككى سەككىز 16 دېگەندەكلا بىرگەپ.
شۇڭا، بۇ قوشما ھەرپلەرنىڭ يۇنىكود جەدۋىلىگە كىرگۈزۈلىشىمۇ ئارتۇقچە ئىش بولۇشىمۇ مۇمكىن، ئەمدى بۇ ھەرپلەرنى يۇنىكود جەدۋىلىدىن ئۆچۈرگۈزىۋېتىمىز دېسەكمۇ، ئەرەبلەر بۇ ھەرپلەر سىلەرگە لازىم بولمىسا بىزگە لازىمتى دەپ ئۇنىماسلىقى مۇمكىن.;P
مۇشۇنداق مەسىلىلەر فونت ياساشتا بەلگىلىك قېيىنچىلىقلارنى ئېلىپ كېلىدۇ، ئۇيغۇرچىدا ئا، ئە، ئى، ئې، ئو، ئۇ، ئۆ، ئۈ لارنىڭ ئاساسىي رايوندا ئورنى يوق، ئەمما كېڭەيتىلگەن رايوندا شەكلى بار، قازاقچىنىڭ ئاساسىي رايوندا شەكلى بار، كېڭەيتىلگەن رايوندا شەكلى يوق. ئەڭ ئادەمنىڭ بېشىنى قاتتۇرمايدىغىنى قىرغىز يېزىقى، ئارتۇق-تۆشۈك مەسىلىسى يوق.
ئاخىرقى خۇلاسە، بۇ بىر قانچە ۋاقىتتىن بېرى تورداشلارنىڭ پىكر-تەكلىپلىرى بىلەن بۇ قېتىم تۈزىتىلىدىغان فونتلاردىن ئۇيغۇرچىدىكى 18 دانە قوشما ھەرپنى ئېلىۋېتىش، قازاقچىدىكى ھەمزىلىك ھەرپلەرنى پەرقلەندۈرۈپ ئىپادىلەش مەسىلىسىنى ھەل قىلىش ھازىرقى ئەڭ مۇۋاپىق ئۇسۇل بولدى.[/size]

[[i] بۇ يازمىنى ئاخىرقى قېتىم تەھرىرلىگۈچى: Alpsoft ، ۋاقتى: 2009-1-6 01:10 [/i]][/size]

[[i] بۇ يازمىنى ئاخىرقى قېتىم تەھرىرلىگۈچى: Alpsoft ، ۋاقتى: 2009-1-6 01:11 [/i]]

ئىنكاس يوللاش
[phpBB Debug] PHP Warning: in file [ROOT]/vendor/twig/twig/lib/Twig/Extension/Core.php on line 1275: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable

گە قايتىش

توردىكى ئەزالار

مۇنبەردىكى ئەزالار: 3 ۋە 0 مېھمانلار