ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكىلرى

بۇ سەھىپىدە ئاساسلىقى قوللىنىشچان كومپىيۇتېر يۇمشاق دېتاللىرىنى ئۇيغۇرچىلاشتۇرۇش، كومپىيۇتېر ئاتالغۇلىرىنى تەرجىمە قىلىش ۋە قېلىپلاشتۇرۇشقا مۇناسىۋەتلىك ئىشلار توغرىسىدىكى ئۇچۇر تەشۋىقاتلار ئېلىپ بېرىلىدۇ ۋە مۇناسىۋەتلىك تەتقىقات نەتىجىلىرى قويۇلىدۇ.
ئىنكاس يوللاش [phpBB Debug] PHP Warning: in file [ROOT]/vendor/twig/twig/lib/Twig/Extension/Core.php on line 1275: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable
Intil
يازمىلار: 485
تىزىملانغان ۋاقتى: پەيشەنبە ئاپرىل 12, 2007 4:50 am
ئالاقىلىشىش:

ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكىلرى

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان Intil » دۈيشەنبە ئاۋغۇست 30, 2010 4:49 pm

ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكىلرى 重量单位

ئارتىم (驮)
ئارتىم– بىر قېتىم ئارتىشقا بولىدىغان يۈك. بۇ ئۇيغۇرلارنىڭ ئەنئەنىۋى ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى بولۇپ، ئەجدادلىرىمىز قەدىمدە يۈكلەرنىڭ تۆگە، ئات، كالا، ئېشەك قاتارلىق ھايۋانلارغا ئارتىپ توشۇيتتى. تەتقىقاتچىلارنىڭ ھېسابلاپ چىقىشىچە ئۇ 83.3 كىلوگرامغا تەڭ بولغا.

بادمان
شىنجاڭنىڭ قەدىمكى ئۆلچەم بىرلىكىنىڭ نامى. «بادمان» كېيىنچە «پاتمان» غا ئۆزگەرگەن بولۇشى مۇمكىن.

بۇغداي
قەدىمكى ئوتتۇرا ئاسىيادا جۈملىدىن ئۇيغۇرلاردا قوللىنىلغان ئەڭ كىچىك ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى.

پاتمان
شىنجاڭنىڭ قەدىمكى ئېغىرلىق ئۆلچىمى، يەر مەيدان ئۆلچەم بىرلىكى ۋە ئۆلچەش ئەسۋابىنىڭ نامى. ماتېرىياللاردا كۆرسىتلىشىچە پاتمان 180 كىلوگرامدىن 300 كىلوگرامغىچە ياكى بىر پۇتتىن ئىككى پۇتقىچە بولغان ئېغرلىق ئۆلچىمىنى كۆرسەتكەن. پاتمان ھەم ئېغرلىق ئۆلچەم بىرلىك ھەم مەيدان بىرلىكى ئورنىدا قوللىنىلغان. ئېغىرلىق بىرلىكى بويىچە ئىشلىتىلگەندە بىر پاتمان دەسلەپ 4 دادەن 5 كۈرەگە يەنى 540 جىڭغا، كېيىن 630 جىڭغا تەڭ بولغان.

پونت
پونت (pound)–ئەنگلىيە ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى، قىسقارتىپ «ld» يېزىلىدۇ.0.45359237=1ld

پۇت
قەدىمكى روسىيىنىڭ ئېغىرلىق ئۆلچىمى بولۇپ، بىر پۇت تەخمىنەن 11.25دىن 12.75 گىچە خەرۋار بولىدۇ. خەرۋار ئوتتۇرا ئاسىيانىڭ قەدىمكى ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى بولۇپ، غازانغان دەۋىردە بىر خەرۋار 83.3 كىلوگرامغا تەڭ بولغان. ئۇنىڭدىن ئىلگىرى بىر خەرۋار بىر ئېشەك يۈكى ئېغىرلىقىدا بولغان. شىنجاڭدا بىر پۇت تەخمىنەن 32 جىڭ ئېغىرلىقتىكى ئاشلىق، بىر پۇت يەر شۇنچىلىك ئۇرۇق چېچىلىدىغان يەر كۆلىمىنى ياكى بىر جۈپ قوش كالىسى بىلەن بىر كۈندە ھەيدەپ بولغىلى بولىدىغان يەر كۆلىمىنى بىلدۈرگەن. «ئۇيغۇر تىلىنىڭ ئىزاھلىق لوغىتى» دە بىر پۇت 16.83 كىلوگرام بولىدۇ دېيىلگەن.

تاڭ
تاڭ– قەدىمكى خوتەن ساك تىلىدىكى thamga دىن كەلگەن ئېغىرلىق ئۆلچىمى بولۇپ، ئادەتتە پاختا، يۇڭ تۈرىدىكى نەرسىلەرنى ئۆلچەشتە قوللىنىلغان بولسا كېرەك. ئېلىمىزنىڭ قەدىمكى ئېغىرلىق ئۆلچىمىدە بىر دەن 100 جىڭ ياكى 50 كىلوگرامغا؛ بىر سېنتنېر 100 كىلوگرامغا تەڭ بولغان.

توننا
توننا–فرانسۇز تىلىدىن كەلگەن ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى بولۇپ، بىر توننا 1000 كىلوگرامغا تەڭ، ئەينى ۋاقىتتا بىر توننا 12 دادەنگە باراۋەر قىلىپ ھېسابلانغان.

جىڭ
شىنجاڭنىڭ يېقىنقى زامان ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى ۋە ئۆلچەش ئەسۋابىنىڭ نامى بولۇپ، ئېلىمىزنىڭ ئەنئەنىۋى ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى (斤) دىن كەلگەن. ئەينى دەۋىردە بىر جىڭنى 1.5 قاداققا باراۋەر قىلىپ ھېسابلىغان. نۆۋەتتە خەلقئارادا بىر جىڭ 500 گرامغا ياكى 0.5 كىلوگىرامغا تەڭ. ئېلىمىزنىڭ ئەنئەنىۋى بازار سىستېمىسى ئۆلچىمىدە بىر جىڭ 10 سەرگە تەڭ.

چارەك
چارەك–پارىسچە سۆز بولۇپ، «تۆتتىن بىرى» دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ. ئۇ ئادەتتە، ۋاقىت، ئېغىرلىق، مەيدان ۋە ئۇزۇنلۇق بىرلىكى قىلىپ قوللىنىلىدۇ.

چاقسا
چاقسا تەخمىنەن 200 گىرامغا، يەنى بىر كىلوگرامنىڭ 1/5 ىگە تەڭ.

خەرۋار
قەدىمكى ئوتتۇرا ئاسىيادا قوللىنىلغان ئېغىرلىق ئۆلچىمى. قەدىمدە بىر خەرۋار 300 كىلوگرام بويىچە ھېسابلانغان ۋە «بىر ئېشەك يۈكى» دېيىلگەن. چەت ئەل ئالىملىرىنىڭ ھېسابلاپ چىقىشىچە غازانخان دەۋرىدە بىر خەرۋار 83.3 كىلوگىرامغا تەڭ بولغان.

خو
خو پاتماننىڭ خەنزۇچە ئاتىلىشى–ئازادلىقتىن ئىلگىرى شىمالىي شىنجاڭدا كۆپرەك قوللىنىغان. جەنۇبىي شىنجاڭدا بولسا «پاتمان» قوللىنىلغان. ئۇ ئېلىمىزنىڭ قەدىمىي ئۆلچەش ئەسۋابى بولۇپ، بىر خو 10 كۈرىگە توغرا كېلەتتى.

دادەن
ئېلىمىزنىڭ قەدىمكى زامان تارىخىدا دانلىق زىرائەتلەرنى ئۆلچەشتە قوللىنىلىدىغان ئېغىرلىق ھەم سىغىم ئۆلچەم بىرلىكى. خەنزۇچە «石» دىن كەلگەن. ئازادلىقتىن ئىلگىرى شىنجاڭدا بىر دادەن 400 جىڭ، يەنى 200 كىلوگرامغا سۇندۇرۇپ ھېسابلانغان.

دانى
دانى (dhnane) –قارۇشتى يېزىقىدىكى تىبابەتچىلىككە دائىر ھۆججەتلەردە كۆپ ئۇچرايدىغان ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى. ئۇ پارس تىلىدىكى dang دىن كەلگەن. قەدىمكى پېرىسىيدە 1 دانى 0.25 دىرەمگە تەڭ بولغان.

دېسەنتىنا
بۇ رۇسلارنىڭ يەر مەيدان ئۆلچەم بىرلىكى، بىر دېسەنتىنا 15 مو يەرگە تەڭ بولغان.

دېكاگرام
دېكاگرام–خەلقئارا ئۆلچەم بىرلىكلەر سىستېمىسىدىكى ھاسلىۋى بىرلىك.1dag=10g

دېكىگرام
دېكىگرام (decagram) خەلقئارا ئۆلچەم سىستېمىسىدىكى ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى.

دىراھما
دىراھما(drachma) شىنجاڭدىن تېپىلغان قارۇشتى يېزىقىدىكى تىبابەتچىلىككە ئائت ۋەسىقىلەردە ئۇچرايدىغان ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكىنىڭ نامى

سادېرا
سادېرا(sadera) ئېغىرلىق بىرلىكى بولۇپ، شىنجاڭدىن تېپىلغان قارۇشتى يېزىقىدىكى تىبابەتچىلىككە دائىر ھۆججەتلەردە ئۇچرايدۇ. تەتقىقاتىغا ئاساسلانغاندا ئوتتۇرا ئاسىيادا بىر سادېرا 15.08 گىرامغا تەڭ بولغان. قەدىمكى يۇناندا بىر سادېرا 4 دىراھماغا تەڭ بولۇپ، بىر دىراھمانىڭ ئېغىرلىقى 3.411 گرام كېلىدىكەن.

سەر
شىنجاڭنىڭ ئەنئەنىۋى ئۆلچەم بىرلىكى بولۇپ، ئادەتتە ئالتۇن–كۈمۈش، دورا–دەرمەك قاتارلىق بۇيۇملارنى ئۆلچەشتە ئىشلىتىلىدۇ.ئېلىمىزنىڭ كونا ئۆلچەم بىرلىكلىرى قانۇنىدا 16 سەر بىر جىڭغا ياكى 10 مىسقالغا تەڭ دەپ بەلگىلەنگەن.كېيىن ئۇ بىر جىڭنىڭ 1/10 گە تەڭ بولۇپ، بىر سەر 50 گرامغا تەڭ بولغان.

سىما جىڭى
سىما جىڭى (司马斤)–شياڭگاڭ –ئاۋمېن رايوندا قولىنىلىدىغان ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى. بىر سىما جىڭى 16 سەرگە ياكى 604.79 گرامغا تەڭ

قاداق
قاداق–ئىنگلىز ماسسا بىرلىكى. بۇ ئادەتتە ئىشلىتىلىدىغان قاداق ۋە ئالتۇن سودىسىدىكى قاداق دەپ ئىككىگە بۆلۈنىدۇ. ئادەتتە ئىشلىتىلىدىغان 1 قاداق 0.454 كىلوگرامغا تەڭ ياكى بىر كىلوگرام 2.205 قاداققا تەڭ. 2240 قاداق 1 ئېنگلىز توننىسىغا؛ 2000 قاداق 1 ئامېرىكا توننىسىغا تەڭ. ئادەتتە ئىشلىتىلدىغان قاداق ئالتۇن سودىسىدىكى قاداقنىڭ 1.215 ھەسسىگە تەڭ بولىدۇ.

كانتار
ئېغىرلىق ئۆلچەش ئەسۋابى ۋە ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى.

كىرات
كىرات–خەلقئارادا كەڭ قوللىنىلىدىغان مەخسۇس گۆھەر تاشلارنىڭ ئېغىرلىقىنى ئۆلچەيدىغان ئۆلچەم بىرلىكى.

گېكتوگرام
گېكتوگرام–خەلقئارادا ئۆلچەم سىسىتېمسىدىكى ھاسلىۋى بىرلىك قىسقارتىپ «hg» يېزىلىدۇ. 1hg=10g

گىرەيىن
گىرەيىن–ئەنگلىيىنىڭ ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى، قىسقارتىپ «gr» يېزىلىدۇ.1gr=(1/7000)lb=64.7989mg

مەن
مەن ئەسلىدە ئەنجاننىڭ ئېغىرلىق بىرلىكى بولۇپ، ئاشلىق ئۆلچەيدىغان مەن ۋە ئالتۇن–كۆمۈش ئۆلچەيدىغان مەن دەپ ئىككىگە بۆلۈنگەن. 1 مەن 2.944 كىلوگرامغا تەڭ كېلىدىكەن. يەكەن خانلىقى دەۋرىدە ئۇيغۇرلار ئارىسىدىمۇ قوللىنىلغان. ھازىر تۈركمەنلەردە 1مەن ئىككى پۇتقا توغرا كېلىدۇ.

مىسقال
مىسقال–پارس تىلىدىكى سۆز بولۇپ، پۇل ۋە ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى. شىنجاڭدا بىر مىسقال 1/10 سەرگە يەنى 4.68 گىرامغا تەڭ.

مىلىما
مىلىما–شىنجاڭدىن تېپىلغان قارۇشتى يېزىقىدىكى ۋەسقىلەردە ئۇچرايدىغان ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى بولۇپ، قەدىمكى نىيا بەگلىكى قاتارلىق جايلاردا ئومۇميۈزلۈك قوللنىلغان

نادا
نادا (nadha) سانسىكرىت تىلىدىكى «قاپ» دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدىغان ئېغىرلىق ھەم ھەجىم بىرلىكى. بىر نادا 15 مىلىماغا تەڭ

ئونسىيە
ئونسىيە (ounce)–ئەنگلىيىنىڭ ئېغىرلىق ئۆلچەم بىرلىكى. بازار سودىسىدىكى بىر ئونسىيە 28.35 گىرامغا، ئالتۇن سودىسىدىكى ئونسىيە 31.10 گرامغا تەڭ. ئۇ يەنە سىغىم بىرلىكى بولۇپ، بىر ئونسىيە 60 گاللۇنغا ياكى 0.0284 لىتىرىغا تەڭ قىسقارتىپ «oz» يېزىلىدۇ.1oz=(1/16)lb=437.5gr=28.3495g

بۇنى ئىككى يىل بۇرۇن [url]http://www.alpsoft.cn[/url] دىن ساقلىۋالغان. بۈگۈنكى مەنبە
[url]http://www.intil.biz/home/forum-234-1.html[/url]



oghuzkb
يازمىلار: 28
تىزىملانغان ۋاقتى: چارشەنبە ماي 21, 2008 1:30 pm
ئالاقىلىشىش:

يازما يوللاش تەرىپىدىن يوللانغان oghuzkb » جۈمە سېنتەبىر 03, 2010 9:18 am

ساقلىۋالىدىغان تېمىكەن بۇ، ئەجرىڭىزگە كۆپتىن كۆپ رەھمەت !!! بەزىلىرىنى ئاڭلاپمۇ باقمىغان سۆزلەركەن...

ئىنكاس يوللاش
[phpBB Debug] PHP Warning: in file [ROOT]/vendor/twig/twig/lib/Twig/Extension/Core.php on line 1275: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable
[phpBB Debug] PHP Warning: in file [ROOT]/vendor/twig/twig/lib/Twig/Extension/Core.php on line 1275: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable

گە قايتىش

توردىكى ئەزالار

مۇنبەردىكى ئەزالار: 0 ۋە 0 مېھمانلار